Begroting 2020

Duurzaamheid

Wat gaan we er voor doen?

Programma duurzaamheid

Het programma duurzaamheid wordt voortgezet met een intensivering van de inzet op de ambities 1. Gezonde, groene en klimaatbestendige leefomgeving, 2. CO2-neutrale gemeente, 3. Waardebehoud van grondstoffen en 4. Duurzame mobiliteit en dit wordt gecombineerd met een bewustwordingsaanpak en het creëren en versterken van coalities in de stad voor duurzame ontwikkeling. Als opmaat naar verdere intensivering van de verduurzaming van onze gemeente. Cruciaal in het werken aan onze gezamenlijke opgave is dat we dat doen vanuit dezelfde taal en hetzelfde systeem en hiervoor gebruiken we intern en met partners de principes van The Natural Step.

We gaan voor een duurzame gemeente. Een duurzaam ‘s-Hertogenbosch kunnen we alleen realiseren als iedereen meedoet: inwoners, ondernemers, kennisinstellingen, onderwijs en andere overheden. Een diverse en ambitieuze inzet is nodig van alle partijen uit ‘s-Hertogenbosch. Om deze partijen te motiveren is het van belang dat de gemeente als duurzame aanjager samenwerkingsverbanden aangaat en daarnaast zelf ook het goede voorbeeld blijft geven. Hieraan werken we.

We maken vanaf 2020 een jaarlijks duurzaamheidsjaarverslag en durven ons hierop te gaan ontwikkelen. Nog niet alle data is beschikbaar en de ontwikkeling pakken we op. Hiermee wordt een begin gemaakt van datagedreven sturing van de inspanningen op gebied van duurzaamheid. We gaan onze inzet hiermee meer meetbaar maken aan de hand van de Telos-monitor en klimaatmonitor in het duurzaamheidsjaarverslag. Ten aanzien van energietransitie wordt vervolg gegeven aan de wijkenergieplannen, intensivering van de aanpak particuliere woningen, intensivering van de inzet op duurzame energieprojecten, etc. Tevens wordt het energietransitieplan geactualiseerd.

Gezonde, groene en klimaatbestendige leefomgeving

Ons lokale klimaat gaat de komende tijd veranderen door de mondiale opwarming van de aarde. ‘s-Hertogenbosch zal ook de gevolgen van klimaatverandering merken. We krijgen te maken met langdurige periodes van hitte, droogte en wateroverlast. We proberen ons hier zo goed mogelijk op voor te bereiden en de gemeente zo in te richten dat de leefomgevingskwaliteit bewaard blijft. We gaan wijken en gebouwen slimmer inrichten, de gemeente vergroenen, de waterveiligheid verbeteren en de kans op wateroverlast verminderen. We zorgen ervoor dat we hierbij de bodem en ondergrond gezond houden. Om de leefomgevingskwaliteit van ‘s-Hertogenbosch verder te verbeteren proberen we blootstelling aan vuile lucht en teveel aan geluid te verminderen. Klimaatadaptatie vraagt om fysieke aanpassingen, maar ook sociale aanpassingen. De opgaven liggen bij de overheden én bij bewoners, bedrijven en instellingen. De overlast locaties voor extreme neerslag zijn in beeld gebracht en geprogrammeerd in het vastgestelde Rioleringsplan. Een aantal risico locaties zijn al aangepakt. Voor hittestress hebben we een zeer beperkt inzicht in de lokale gevolgen van klimaatverandering en de maatregelen die we kunnen (laten) treffen om deze gevolgen te beperken. Hier willen we onderzoek naar doen. Met de uitkomsten maken we integrale afwegingen bij gebiedsontwikkelingen, zowel bij inbreiding- als uitbreidingslocaties. Droogte heeft invloed op de waterkwaliteit in ’s-Hertogenbosch. Overstromingen en beleid hiervoor zijn belegd in het vigerend Waterplan en het Deltaprogramma Rivieren. In 2018 verplicht het Rijk via de Nationale adaptatiestrategie (NAS) alle gemeenten om de gevolgen en risico’s van weersextremen in kaart te brengen en maatregelen te treffen. Onderzoek en strategie na hittestress is een nieuw thema waar we nog weinig kennis van hebben en weinig onderzoek naar is gedaan. Na de stresstest volgen dialoog, strategie, plan van aanpak en uitvoering. Een complexe klus waar we aandacht aan geven.

CO2-neutrale gemeente

Onze ambitieuze doelstellingen vragen om een daadkrachtige aanpak. De realisatie van onze ambitie is mede afhankelijk van Europees en nationaal klimaatbeleid en vraagt inzet van bedrijven en inwoners in de stad. We prioriteren op het versnellen van de energietransitie in de gemeente. Zo dragen we lokaal bij aan de mondiale en nationale doelen om klimaatverandering tegen te gaan en zorgen we ervoor dat iedereen beschikt over voldoende schone en betaalbare energie, nu en in de toekomst. Met het energietransitieprogramma dragen we bij aan onze eigen ambitie om in 2050 een CO2 - neutrale gemeente te zijn.

In de toekomst willen we blijven bijdragen aan een goede, gezonde en duurzame voedselvoorziening.  Dit kan onder andere door biologische en ecologische kringlopen te sluiten en verspilling terug te dringen. Hierbij komt zo min mogelijk afval vrij, is de uitstoot van schadelijke stoffen (methaan, lachgas en CO2) zo klein mogelijk en kunnen grondstoffen optimaal worden benut. Samen met waterschappen, kennisinstellingen en ondernemers richten we ons op  de transitie naar kringlooplandbouw en beperking van uitstoot. We werken in regionaal samenwerkingsverband aan een sterke toekomst van de landbouwsector in Noordoost-Brabant.

Waardebehoud van grondstoffen

We zijn op weg naar het maximaliseren van waardebehoud van grondstoffen en materialen. Door bewuste keuzes te maken op wat we willen gebruiken, het minimaliseren van verspilling en zo hoogwaardig mogelijk hergebruik. Veel van de producten die we als burgers, bedrijven, instellin-
gen of gemeente gebruiken eindigen als afval. Het kost veel inspanning, geld en energie om dit afval in te zamelen, af te voeren en te verwerken. Er zijn kansen om afval te voorkomen en grondstoffen te
hergebruiken, bijvoorbeeld door beter te worden om hoogwaardige grondstoffen te selecteren uit het afval waar ook vraag naar is vanuit de markt. Als we de kwaliteit van de grondstoffen zo hoog mogelijk houden, stijgt de waarde ervan en ontmoeten aanbod en vraag elkaar beter. Het inzet hebben hierop biedt kansen voor onze afvalstoffendienst, ondernemers en de samenleving. Kansen op werkgelegenheidsgroei op alle niveaus zijn er ook steeds meer binnen de opkomende duurzame economie. Deze ondernemers werken vanuit hun ondernemerschap aan  het maximaliseren van waardebehoud van grondstoffen en materialen binnen een economisch model voor hun onderneming. We bekijken met hen naar de mogelijkheden in onze gemeente. Een mooi voorbeeld is hoe de bouw-
sector bezig is met de ombuiging van reststromen naar grondstoffen, diverse grote en mkb-ondernemingen in de gemeente zijn hierin al actief.

Duurzame mobiliteit

We ambiëren een schone, veilige en leefbare gemeente, die voor iedereen bereikbaar is. De wereld van verkeer en vervoer kent veel nieuwe ontwikkelingen die volop kansen bieden voor de transitie naar meer duurzame mobiliteit. Ook bieden deze ontwikkelingen de mogelijkheid om mobiliteit voor iedereen toegankelijk te maken. Onafhankelijk van wijk of inkomen. Denk bij deze innovaties aan
e-bikes, Mobiliteit als Dienst (Mobility as a Service, MaaS) en zero-emissie bussen. Deze ontwikkelingen geven de kans om de bereikbaarheid en leefomgevingskwaliteit van ‘s-Hertogenbosch in balans te houden. Zo draagt duurzaam duurzame mobiliteit bij aan een schonere lucht en vermindering van geluid. Ook biedt het oplossingen voor de klimaatproblematiek. Verkeer en vervoer is op dit moment voor circa 30% verantwoordelijk voor de totale CO2-uitstoot.

We zetten ons in voor een bereikbare, actieve, leefbare, veilige, gastvrije en duurzame gemeente. Om dat te bereiken werken we aan een toename van elektrisch verkeer, schone en slimme bevoorrading, deelmobiliteit, zero-emissie openbaar vervoer en we willen inclusieve toegang tot mobiliteit in de gemeente. Er is al veel geïnvesteerd in een goed fietsnetwerk, inclusief fietsparkeren. Dat blijven we doen, de komende jaren staan diverse snelfietsroutes op de agenda. We werken ook met de
markt en inwoners samen, denk daarbij aan deelfietsen en een pilot voor Mobiliteit als Dienst in het Paleiskwartier. Hierbij houden we de ambitie ‘s-Hertogenbosch CO2-neutraal in 2050 voor ogen. We werken ook aan een gezondere leefomgeving door minder uitstoot van luchtvervuilende stoffen als stikstof en fijnstof, en minder geluidsoverlast. Tot slot is inclusieve mobiliteit een doel: mobiliteit voor iedereen. We werken de ambitie duurzame mobiliteit uit in actieplan duurzame mobiliteit.